Landenvergelijking · Europa
De dwergstaten van Europa: zeven miniatuurlanden vergeleken
Europa telt een handvol landen die je in een dag kunt doorkruisen, en soms zelfs te voet. Ze lijken op elkaar door hun formaat, maar verder hebben ze weinig gemeen. Vaticaanstad is een ommuurd museum midden in Rome, Monaco een glimmende stadstaat aan zee, San Marino een middeleeuwse vesting op een berg en Liechtenstein een stil Alpendal. Malta is een eilandarchipel vol tempels en ridderforten, Andorra een bergland vol skipistes en belastingvrije winkels, en Luxemburg een groothertogdom met een hoofdstad op rotsen. Eén ding delen ze wel: alle zeven scoren een 9 op Veiligheid. Het verschil zit in de drukte en de prijs. Liechtenstein komt met 6,2 het hoogst uit, omdat er weinig toeristen komen. Vaticaanstad (4,7) en Monaco (4,5) eindigen onderaan: het Vaticaan haalt een 10 voor Cultuur, maar een 1 voor Onontdekt, en in Monaco scoort Betaalbaar maar een 1. Hieronder staan ze naast elkaar, van klein naar groot, met per land de ReisScore en een vergelijking van oppervlakte, staatsvorm, munt en bereikbaarheid.
Vaticaanstad is de kleinste staat ter wereld en het spirituele centrum van het katholicisme, met wer...
Bekijk ReisScore →Monaco is een piepklein vorstendom aan de Franse Rivièra, wereldberoemd om zijn luxe levensstijl, ca...
Bekijk ReisScore →San Marino is een piepklein, volledig door Italië omringd stadstaatje met een rijke middeleeuwse ges...
Bekijk ReisScore →Liechtenstein is een van de kleinste landen ter wereld, ingeklemd tussen Zwitserland en Oostenrijk, ...
Bekijk ReisScore →Malta is een klein eilandland in de Middellandse Zee met een rijke geschiedenis en indrukwekkende mo...
Bekijk ReisScore →Andorra is een piepklein vorstendom in de Pyreneeën, vooral bekend om zijn belastingvrije winkelen e...
Bekijk ReisScore →Luxemburg-stad is een compacte, historische hoofdstad met indrukwekkende vestingwerken en een rijke ...
Bekijk ReisScore →Bestemmingen vergeleken
| Categorie | Vaticaanstad | Monaco | San Marino | Liechtenstein | Malta | Andorra | Luxemburg-stad |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Onontdekt | 1/10 | 2/10 | 3/10 | 7/10 | 3/10 | 2/10 | 4/10 |
| Veiligheid | 9/10 | 9/10 | 9/10 | 9/10 | 9/10 | 9/10 | 9/10 |
| Natuur | 2/10 | 4/10 | 5/10 | 7/10 | 4/10 | 8/10 | 5/10 |
| Cultuur | 10/10 | 6/10 | 7/10 | 5/10 | 8/10 | 4/10 | 7/10 |
| Betaalbaar | 3/10 | 1/10 | 4/10 | 2/10 | 5/10 | 6/10 | 2/10 |
| Duurzaamheid | 3/10 | 5/10 | 5/10 | 7/10 | 4/10 | 4/10 | 6/10 |
| ReisScore | 4.7/10 | 4.5/10 | 5.5/10 | 6.2/10 | 5.5/10 | 5.5/10 | 5.5/10 |
Boek je verblijf
Zo verschillen de dwergstaten
| Land | Oppervlakte | Inwoners | Staatsvorm | Munt | Bereikbaar vanuit NL | Ideaal voor |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Vaticaanstad | 0,44 km² | ca. 800 | Absolute monarchie (paus) | Euro | Vlucht naar Rome, dan metro of bus | Kunst, Sint-Pieter, Sixtijnse Kapel |
| Monaco | 2 km² | ca. 38.000 | Vorstendom | Euro | Vlucht naar Nice, dan 25 min trein | Dagtrip, haven, Formule 1 |
| San Marino | 61 km² | ca. 34.000 | Republiek | Euro | Vlucht naar Bologna of Rimini, dan bus | Middeleeuwse torens, uitzicht |
| Liechtenstein | 160 km² | ca. 40.000 | Vorstendom | Zwitserse frank | Vlucht naar Zürich, dan trein en bus | Wandelen, rust, Alpen |
| Malta | 316 km² | ruim 500.000 | Republiek (EU) | Euro | Directe vlucht, ca. 3 uur | Cultuur, duiken, zon |
| Andorra | 468 km² | ca. 85.000 | Co-prinsdom | Euro | Vlucht naar Barcelona of Toulouse, dan 3 uur | Wandelen, skiën, shoppen |
| Luxemburg | 2.586 km² | ca. 670.000 | Groothertogdom (EU) | Euro | Auto of trein, ca. 3,5 uur | Stedentrip, gratis OV |
Combineren met de buren
Behalve Malta liggen alle dwergstaten midden in een groter land, dus je combineert ze makkelijk met de omgeving.
- Vaticaanstad bezoek je vanzelf tijdens een stedentrip Rome. Boek de Vaticaanse Musea vooraf met een tijdslot en ga vroeg of op een doordeweekse middag, want de rijen zijn berucht.
- Monaco doe je het slimst als dagtrip vanuit Nice of Menton. Overnachten in Monaco zelf kost al snel 300 euro per nacht.
- San Marino ligt op een uur van de Adriatische kust. Combineer het met Ravenna en zijn mozaïeken.
- Liechtenstein past goed in een rondje Oost-Zwitserland met Chur en Sankt Gallen, of langs het Bodenmeer via Bregenz.
- Malta is vooral rustiger op Gozo (ReisScore 7,0). Neem voor de cultuur een paar dagen Valletta.
- Andorra combineer je met Barcelona of een roadtrip door de Pyreneeën. Ga liever niet op vrijdag of zaterdag de grens over, want dan staan er lange files bij de douane.
- Luxemburg is meer dan de hoofdstad: het kasteelstadje Vianden scoort met 6,7 hoger dan Luxemburg-stad.
Twijfel je tussen twee? Bekijk de Battles Liechtenstein vs Andorra en Andorra vs San Marino.
Veelgestelde vragen
Welke dwergstaten heeft Europa?
Meestal worden zes landen tot de Europese dwergstaten gerekend: Vaticaanstad, Monaco, San Marino, Liechtenstein, Malta en Andorra. Luxemburg wordt er soms bij genoemd, maar is met 2.586 km² ruim vijf keer zo groot als Andorra. We nemen het hier toch mee als zevende, omdat het voor Nederlanders de makkelijkst bereikbare is.
Welke dwergstaat is het goedkoopst?
Andorra, met een 6 op Betaalbaar. Alcohol, tabak en parfum zijn er door de lage belastingen goedkoop, al zijn hotels en restaurants gewoon gemiddeld geprijsd. Malta volgt met een 5. Monaco is het duurst (1 op Betaalbaar), gevolgd door Liechtenstein en Luxemburg-stad, die allebei een 2 scoren.
Welke dwergstaat is het mooist voor natuur?
Andorra scoort een 8 op Natuur, met hoge toppen, bergmeren en veel wandelpaden in de Pyreneeën. Liechtenstein volgt met een 7: kleinschalig Alpenland met uitzicht over het Rijndal en het skigebiedje Malbun. Vaticaanstad scoort met een 2 het laagst, gevolgd door Monaco en Malta met een 4: daar is weinig ruimte voor natuur over.
Is Vaticaanstad een apart land?
Ja. Vaticaanstad is sinds 1929 een zelfstandige staat, met de paus als staatshoofd. Met 0,44 km² is het het kleinste land ter wereld. Er is geen grenscontrole: vanaf het Sint-Pietersplein loop je gewoon Rome in. Het scoort een 10 op Cultuur, het hoogst van alle dwergstaten, maar door de drukte een 1 op Onontdekt.
Betaal je overal met de euro?
Bijna overal. Malta en Luxemburg zijn lid van de EU en de eurozone. Monaco, San Marino, Vaticaanstad en Andorra zijn geen EU-lid, maar gebruiken de euro via afspraken met de EU. De uitzondering is Liechtenstein: daar betaal je met de Zwitserse frank, al wordt de euro in veel winkels ook geaccepteerd.
Heb je een paspoort nodig en kun je een stempel krijgen?
Een geldige Nederlandse identiteitskaart is voor alle dwergstaten genoeg, en aan de grenzen word je meestal niet gecontroleerd. Wil je toch een stempel als souvenir? Bij de toeristenbureaus van Vaduz in Liechtenstein en van San Marino kun je tegen een kleine vergoeding een stempel in je paspoort laten zetten.
Kun je meerdere dwergstaten in één reis bezoeken?
Ja, maar reken op flinke afstanden. Monaco en San Marino liggen zo'n zes uur rijden van elkaar via de Italiaanse kust. Liechtenstein en Luxemburg zijn per auto vanuit Nederland bereikbaar, op respectievelijk acht à negen en ruim drie uur. Een dwergstatenroadtrip is dus vooral leuk als je de route erlangs ook de moeite waard vindt.