Svalbard

Over Svalbard

Svalbard ligt halverwege het Noorse vasteland en de Noordpool, op zo'n 78 graden noorderbreedte, en is een van de meest afgelegen en ongerepte plekken op aarde die voor gewone reizigers toegankelijk is. De archipel staat bekend om haar dramatische Arctische landschappen: eindeloze gletsjers die in ijsblauwe fjorden kalven, besneeuwde bergketens die in de middernachtzon gloeien en een fauna die nergens anders op aarde zo indrukwekkend is. Poolberen overtreffen er in aantal de mensen, en ook walrussen, Arctische vossen en rendieren leven er vrijwel ongestoord. Wie écht wil begrijpen wat 'ongerept' betekent, vindt het antwoord op Svalbard.

De menselijke geschiedenis van Svalbard begint in 1596 met de ontdekking door de Nederlander Willem Barentsz, die op zoek was naar een noordelijke route naar Azië. In de eeuwen daarna fungeerde de archipel als basis voor walvisvaarders en later voor kolenmijners. Die mijnbouwerfenis is nog altijd zichtbaar in Longyearbyen, de hoofdstad en enige echte stad van het eiland, vernoemd naar de Amerikaanse ondernemer John Munroe Longyear die er begin 20e eeuw een mijnbedrijf startte. Hoewel de meeste mijnen allang gesloten zijn, vertelt het uitstekende Svalbard Museum in Longyearbyen het verhaal van deze harde bestaan op de rand van de wereld. Het Svalbardverdrag uit 1920 geeft Norway de soevereiniteit, maar laat onderdanen van verdragslanden vrij toe zonder visum, een zeldzame regeling.

Praktisch gezien vlieg je vanuit Nederland het makkelijkst via Oslo of Tromsø naar Longyearbyen, de enige luchthaven op Svalbard. Vluchten duren vanuit Amsterdam inclusief tussenstop al snel zes tot acht uur. Eenmaal ter plaatse is Longyearbyen klein maar goed voorzien van hotels, restaurants en excursiebedrijven. De officiële taal is Noors en de munteenheid is de Noorse kroon, maar in de toeristische sector wordt ook Engels breed gesproken en geaccepteerd. Reken op serieuze uitgaven: een eenvoudige excursie kost al snel 150 tot 300 euro per persoon, en een diner in een restaurant kan oplopen tot 60 euro of meer. Buiten Longyearbyen is het verplicht om gewapende begeleiding mee te nemen vanwege de poolberendreiging, wat zelfstandig reizen sterk beperkt.

De beste reisperiode hangt volledig af van wat je zoekt. Wil je het noorderlicht zien, dan zijn de donkere wintermaanden van november tot februari ideaal, al zijn de temperaturen dan bijzonder guur met soms min 25 graden Celsius of kouder. De maanden maart en april combineren nog kansen op noorderlicht met de terugkerende zon en zijn populair voor sneeuwscooterreizen en hondenslee-excursies. In de zomer, van juni tot augustus, is er middernachtzon en zijn boottochten langs gletsjers en wildlife watching op hun best. Svalbard is geen bestemming voor een budgetreis of een spontaan tripje, maar voor wie de middelen en de nieuwsgierigheid heeft, biedt het een ervaring die werkelijk buiten de wereld aanvoelt.