Split

Over Split

Split is een stad die je met twee gezichten ontmoet: overdag gonst het van de toeristen die door smalle steegjes drommen, maar wie vroeg opstaat of 's avonds buiten de gebaande paden wandelt, ontdekt een stad met een ongelooflijke ziel. Het absolute hoogtepunt is het Paleis van Diocletianus, een laat-Romeins complex uit de vierde eeuw dat nooit een museum is geworden, maar schlicht bewoond werd en nu deel uitmaakt van het dagelijkse leven. Restaurants, winkels en appartementen zijn letterlijk ingebouwd in de oude muren — nergens in Europa voel je de oudheid zo levendig en bewoonbaar als hier.

De geschiedenis van Split is gelaagd als een Roman cake. Na de Romeinen kwamen de Byzantijnen, de Venezianen en uiteindelijk de Habsburgers, en al die invloeden zijn zichtbaar in de architectuur, de taal en de lokale cultuur. De Splićani — zoals de inwoners zichzelf noemen — staan bekend om hun trots, hun humor en hun passie voor voetbal en koffie. Een kop koffie drinken in Split is een ritueel dat soms wel twee uur in beslag neemt: niet omdat de koffie zo bijzonder is, maar omdat het er simpelweg om gaat gezien te worden en het leven te observeren.

Vanaf Split zijn de mogelijkheden eindeloos. In minder dan een uur vaar je naar de eilanden Brač, Hvar of Šolta, elk met hun eigen karakter — van bruisend en uitgaansgericht tot rustig en authentiek. Het Nationaalpark Krka met zijn beroemde watervallen ligt op slechts een uur rijden. De stad zelf is goed bereikbaar vanuit Nederland: Transavia, KLM en easyJet vliegen in de zomer direct naar Split Airport, met een vluchttijd van circa twee uur. De lokale valuta is de euro (Kroatië stapte in 2023 over), en het Kroatisch is de officiële taal, al spreekt vrijwel iedereen in de toeristische sector uitstekend Engels.

Waar je op moet letten: Split is in juli en augustus bezweken onder zijn eigen succes. Cruiseschepen lossen dagelijks duizenden bezoekers in de oude stad, waardoor het er onaangenaam vol en heet kan zijn. Accommodatieprijzen schieten in het hoogseizoen omhoog naar West-Europees niveau, en een terrasje in het centrum is allesbehalve goedkoop. Wie een eerlijk en ontspannen beeld van de stad wil, plant de reis in mei, vroeg juni of september — dan schijnt de zon nog volop, is het water aangenaam warm en ademt Split zijn echte charme zonder de wirwar van selfie-sticks en cruisebadges.