Sarajevo

Over Sarajevo

Sarajevo is een stad die je niet snel vergeet. Gelegen in een diepe vallei omringd door groene berghellingen, combineert de Bosnische hoofdstad de charme van een Ottomaans bazarstadje met de elegantie van Habsburgse architectuur en de rauwe eerlijkheid van een stad die een traumatisch verleden heeft overwonnen. Wie door de Baščaršija — de historische bazaar — wandelt, waant zich even in Istanbul: kopersmelters tikken aan hun werk, de geur van gegrild vlees hangt in de lucht en oude moskeeën roepen op tot gebed. Een paar stappen verder staan Art Nouveau-gebouwen uit de Oostenrijks-Hongaarse periode zij aan zij met socialistische flatgebouwen. Nergens in Europa voelt de samensmelting van culturen zo tastbaar aan als hier.

Sarajevo heeft een geschiedenis die zwaar weegt, maar tegelijkertijd diepe fascinatie oproept. De stad is bekend als het toneel van de aanslag op aartshertog Franz Ferdinand in 1914, die de lont stak in het kruitvat van de Eerste Wereldoorlog. Maar meer recent, en voor velen minstens zo indrukwekkend, is de herinnering aan het beleg van Sarajevo tijdens de Bosnische Oorlog (1992–1995) — het langste beleg van een hoofdstad in de moderne oorlogsgeschiedenis. Littekens zijn nog altijd zichtbaar: zogenaamde 'Sarajevo Rozen', rode harsafgietsels in ingeslagen granaatgaten in het asfalt, en het beklijvende Oorlogstunnelmuseum aan de rand van de stad vertellen dit verhaal op een manier die geen enkel geschiedenisboek kan evenaren. De stad heeft zich echter opmerkelijk weten te herstellen en ademt vandaag de dag een energie van veerkracht en vernieuwing.

Voor Nederlandse reizigers is Sarajevo goed bereikbaar via een directe vlucht of met een overstap via steden als Wenen, Zagreb of Istanbul. De vlucht duurt met overstap doorgaans zo'n drie tot vijf uur. Op de luchthaven van Sarajevo zijn voldoende taxi's en shuttlediensten beschikbaar. De lokale valuta is de Bosnisch-Herzegovijnse mark (BAM), die aan de euro is gekoppeld (1 euro ≈ 1,95 BAM). Betalen met euro's is op veel plekken mogelijk, maar het is handig wat lokale valuta op zak te hebben. De officiële talen zijn Bosnisch, Kroatisch en Servisch, maar Engels wordt breed gesproken in de toeristische sector. Een dagmenu in een lokaal restaurant kost zelden meer dan vijf tot acht euro, en ook accommodatie is opvallend goedkoop vergeleken met West-Europese maatstaven.

De beste tijd om Sarajevo te bezoeken is het voorjaar (april–juni) of de vroege herfst (september–oktober), wanneer het aangenaam warm is en de stad zijn mooiste kleuren toont. In de winter is de stad sfeervol met sneeuw en zijn de omliggende skigebieden zoals Jahorina en Bjelašnica — die in 1984 de Olympische Winterspelen organiseerden — in vol bedrijf. De zomers kunnen warm en druk zijn, maar drukken verbleken nog altijd bij populairdere Europese bestemmingen. Wie op zoek is naar een bestemming die authentiek, betaalbaar, historisch geladen én visueel indrukwekkend is, vindt in Sarajevo een van de meest onderschatte stedentrips van het Europese continent.