Ithaka, het kleine Ionische eiland in het westen van Griekenland, is onlosmakelijk verbonden met één van de grootste verhalen uit de wereldliteratuur: de Odyssee van Homerus. Dit is het mythische thuisland van Odysseus, de slimme held die tien jaar nodig had om na de val van Troje terug te keren naar zijn geliefde Penelope. Dat literaire erfgoed hangt voelbaar in de lucht wanneer je door de smalle straatjes van het hoofdstadje Vathy wandelt of uitkijkt over de stille, diepblauwe zeeën die het eiland omringen. Ithaka is klein — slechts ongeveer 96 vierkante kilometer — maar ademt een rijkdom aan karakter die veel grotere eilanden missen.

Het eiland heeft een bewogen geschiedenis die teruggaat tot de vroege bronstijd. Hoewel archeologen tot op heden debatteren over de exacte locatie van Odysseus' paleis, zijn er diverse opgravingen gedaan die aantonen dat Ithaka al meer dan drieduizend jaar bewoond is. In de Venetiaanse periode was het eiland een strategisch steunpunt, wat je nog kunt zien aan de architectuur in Vathy, de schilderachtige hoofdstad met haar kleurrijke huizen rondom een beschutte baai. De lokale bevolking — slechts ongeveer 3.000 inwoners — leeft grotendeels van olijfteelt, visserij en kleinschalig toerisme, en verwelkomt bezoekers met een oprechte gastvrijheid die je op drukkere eilanden zelden aantreft.

Natuurliefhebbers komen op Ithaka volop aan hun trekken. Het eiland bestaat voor een groot deel uit heuvelig, bebost binnenland met prachtige uitzichtpunten, terwijl de kustlijn bezaaid is met afgelegen baaien zoals Gidaki — alleen bereikbaar te voet of per boot — en de kristalheldere wateren bij Filiatro. Wandelpaden verbinden de verschillende bergdorpjes zoals Anogi en Stavros, waar je de Griekse plattelandssfeer in al zijn authenticiteit ervaart. Duiken en snorkelen zijn populaire activiteiten dankzij het heldere water en de rijke onderwaterwereld.

Voor Nederlandse reizigers is Ithaka goed bereikbaar via Kefalonia, het naburige grotere eiland met een internationale luchthaven. Vanuit Kefalonia neemt de veerboot naar Ithaka slechts 20 tot 45 minuten in beslag, afhankelijk van de route. Er zijn ook verbindingen vanuit Patras op het Griekse vasteland. De officiële taal is Grieks, maar in toeristische gebieden spreekt men doorgaans Engels. De munteenheid is de euro. Buiten het hoogseizoen — juli en augustus — is het eiland opvallend rustig en zijn accommodatieprijzen aanzienlijk lager, terwijl het weer van mei tot oktober uitstekend blijft.